بررسی شباهت ها و تفاوت های بیت کوین و اتریوم

اتر توکن اصلی شبکه اتریوم بوده و پس از بیت‌کوین، به عنوان دومین ارز دیجیتال محبوب شناخته می‌شود. در همین راستا مقایسه این دو ارز دیجیتال برتر از لحاظ ارزش بازار، بسیار جذاب خواهد بود. لازم به ذکر است که این دو ارز از جهات مختلفی مشابه یکدیگرند؛ به عنوان مثال می‌توان آن‌ها را در صرافی‌های ارز دیجیتال معامله و در کیف‌پول‌های رمز‌نگاری ذخیره نمود. با این حال عملکرد و ساختار این دو ارز در مواردی با یکدیگر متفاوت‌ هستند که در ادامه به این تفاوت‌ها بیشتر می‌پردازیم.

تعریف کلی بیت کوین BTC

بیت‌کوین اولین ارز دیجیتالی است که راه‌اندازی شد و درو‌اقع به عنوان رهبر ارز‌های دیجیتال شناخته می‌شود و در سال ۲۰۰۹ اولین بلاک آن توسط خالقی نا‌شناس به نام ساتوشی ناکاموتو، استخراج شد. از آن زمان پذیرش این ارز دیجیتال به طور گسترده در حال افزایش بوده است. این شبکه نوعی سیستم نقدی الکترونیکی همتا به همتا بوده و برای انجام تراکنش‌ها به طور مستقل عمل می‌کند و نیاز به سازمان دیگری ندارد. در عوض متکی به شبکه‌ای غیر‌متمرکز از کاربران است که نرم‌افزار بیت‌کوین را اجرا می‌کنند و با قوانین آن موافق هستند. قوانین ذکر شده نحوه عملکرد تراکنش‌ها، زمان انجام آن‌ها، محدودیت عرضه سکه‌ها و… را تعیین می‌کنند.

بلاک‌چین بیت‌کوین به طور عمومی در دسترس بوده و تاریخچه تمامی تراکنش‌ها در آن قرار گرفته‌اند و برای جلو‌گیری از دستکاری، میان گره‌های مختلف توزیع شده است. با این اوصاف اگر گره‌ها نسخه‌ای متفاوت از بلاک‌چین را شناسایی کنند، آن را به عنوان عامل مخرب و دستکاری در نظر می‌گیرند. دستکاری‌ها در شبکه توسط رشته‌ای از اعداد به نام هش شناسایی می‌شوند.

کاربران ابتدا این ارز دیجیتال را تنها به عنوان سرمایه گذاری در نظر می‌گرفتند اما در حال حاضر با توجه به گسترش کسب‌وکار‌های مختلف، بسیاری از افراد از آن برای دریافت کالا و خدمات استفاده می‌کنند. به طوری‌که شرکت‌های مطرح از‌جمله Block Inc و Tesla Inc به جای پول نقد، از BTC استفاده می‌کنند.

یکی از ویژگی‌های اصلی و قابل تو‌جه بیت‌کوین، سقف عرضه ۲۱ میلیونی آن است؛ همین محدودیت باعث شده که بسیاری از افراد ارزش آن را با طلا یکسان بدانند. اما از آنجایی‌که ۹۲٪ کل بیت‌کوین‌ها تا‌کنون استخراج شده‌اند، بر‌خلاف طلا شانس کمی برای کشف ذخایر جدید وجود دارد.

با‌وجود فرآیندی به نام halving، نرخ ایجاد بیت‌کوین‌های جدید کاهش پیدا می‌کند؛ به ازای هر ۲۱۰۰۰ تراکنش، عمل نصف شدن انجام می‌شود. در سال ۲۰۲۰ این کار انجام شد و مجددا باید انتظار آن را در سال ۲۰۲۴ داشته باشیم.

از لحاظ امنیت، این شبکه بر‌اساس الگوریتم SHA-256 که توسط آژانس امنیت ملی آمریکا طراحی شده است و  هک و نفوذ به آن تقریبا غیر‌ممکن به نظر می‌رسد. چرا‌که هکر برای نفوذ به سیستم باید حداقل ۲۲۵۶ کلید خصوصی را امتحان کند که عملا کاری نشدنی است. لازم به ذکر است که صرافی‌های ارز دیجیتال نیز باید از امنیت بالایی برخوردار باشند تا به سایت آن‌ها نیز نتوان نفوذ کرد. در رابطه با حملات شبکه بیت‌کوین لازم به ذکر است که اگر مهاجمی بتواند بیش از نیمی از گره‌های شبکه را کنترل کند، می‌تواند ادعای مالکیت کل شبکه بیت‌کوین را داشته باشد. در همین راستا، با افزایش تعداد گره‌ها در شبکه، هک و نفوذ به آن سخت‌تر می‌شود.

یکی از نکاتی که در رابطه با این شبکه باید در نظر داشته باشیم، دقت در انجام تراکنش‌ها است. اگر ارز را به آدرس کیف پول اشتباه واریز کنیم، هیچ مرکزی برای مراجعه وجود ندارد.

تعریف کلی اتریوم ETH

اتریوم از برخی جهات گامی فراتر از بیت‌کوین برداشته است. این شبکه منبع باز، غیر‌متمرکز و توزیع شده بوده و ارز دیجیتال اصلی آن، اتر (ETH) نام دارد. از توکن ETH برای تعامل با برنامه‌های ساخته شده در شبکه استفاده می‌شود. وایت‌پیپر این شبکه توسط ویتالیک بوترین در سال ۲۰۱۳ منتشر و در آن جزئیات قرار‌داد‌های هوشمند ارائه شد.

از قرارداد‌های هوشمند برای اجرای برنامه‌های غیر‌متمرکز استفاده می‌شود؛ این نوع برنامه‌ها بدون وجود نهاد‌های مرکزی به فعالیت خود ادامه می‌دهند.

پیش فروش سکه‌های این شبکه در سال ۲۰۱۴ با استقبال بسیار خوبی انجام شد و در سال ۲۰۱۵، شبکه اتریوم با هدف تمرکز‌زدایی همه‌چیز در اینترنت و به عنوان پروژه‌ای جاه‌ طلبانه راه‌اندازی گردید. بنیانگذاران این شبکه عبارتند از بوترین، گاوین وود، جفری ویلک، چارلز هاسکینسون، میهای آلیسی، آنتونی دی ایوریو و امیر چتریت که بنیاد اتریوم را در سوئیس را‌ه‌اندازی کردند؛ این سازمان غیر‌انتفاعی وظیفه حمایت از شبکه اتریوم را بر‌عهده دارد.

به لطف وجود قرار‌داد‌های هوشمند، کاربرد‌های بالقوه بسیاری برای این شبکه وجود دارد؛ ایجاد برنامه‌های غیر‌متمرکز و توکن‌های غیر‌قابل تعویض (NFT) تنها بخشی از کاربرد‌هایی هستند که قرار‌داد‌های هوشمند در اختیار توسعه دهندگان قرار می‌دهند. با افزایش ارزش این ارز دیجیتال، بسیاری از افراد آن را به عنوان نوعی ذخیره ارزش در نظر گرفتند.

همانطور که گفتیم وجود برنامه‌های غیر‌متمرکز این امکان را به کاربران داده است که به روش‌های مختلفی از اتر و سایر ارز‌های دیجیتال استفاده کنند. یکی از کاربرد‌های مهم اتر، استفاده از آن‌ها به عنوان وثیقه برای دریافت وام است. وثیقه به دارایی‌هایی گفته می‌شود که به عنوان ضمانت برای باز‌پرداخت وام در نظر گرفته می‌شوند. به عنوان مثال با وثیقه کردن ۱۰۰۰ دلار ETH در یک برنامه‌ غیر‌متمرکز، می‌توان ۷۵۰ دلار وام و سود وجوه سپرده شده را دریافت کرد. بهتر است نگاهی به کلیدی‌ترین ویژگی‌های شبکه اتریوم بیاندازیم:

  • سیستم مالی غیر‌متمرکز و گسترده: شبکه اتریوم در خط مقدم امور مالی غیر‌متمرکز (DeFi) قرار دارد و امکان انجام تراکنش‌های مالی امن را به قرارداد‌های هوشمند می‌دهد. قرارداد‌های هوشمند نیز با برقراری شرایط از پیش تعیین شده، اجرای خودکار برنامه‌های غیر‌متمرکز را امکان‌پذیر می‌کند. علاوه بر آن از این شبکه می‌توان برای ساخت و معامله توکن‌های غیر‌قابل تعویض (NFT) استفاده کرد.
  • عرضه نا‌محدود: برای عرضه توکن‌های اتریوم محدودیتی وجود ندارد و در حال حاضر بیش از ۱۲۲ میلیون سکه در گردش قرار دارند. با این حال ادغام اتریوم، بر نحوه عرضه سکه‌ها تاثیراتی خواهد گذاشت و این موضوع با گذر زمان مشخص خواهد شد.

الگوریتم اجماع بیت کوین و اتریوم

پیش از این هر‌دوی شبکه‌های بیت‌کوین و اتریوم از مکانیزم اجماع اثبات کار استفاده می‌کردند اما اتریوم مکانیزم اجماع خود را به اثبات سهام تغییر داد. تیمی از توسعه دهندگان سال‌ها بر این تغییر که با عنوان «ادغام» شناخته می‌شود کار کرده‌اند. طبق گفته بنیاد اتریوم، این ارتقا مصرف انرژی شبکه را تا ۹۹.۹۵٪ کاهش می‌دهد. در‌واقع در مکانیزم اثبات کار تمامی گره‌ها برای انجام حجم بالایی از محاسبات تلاش می‌کنند. از طرف دیگر مکانیزم اثبات سهام تغییرات زیادی را در نحوه عملکرد این بلاک‌چین ایجاد می‌کند؛ چرا‌که دیگر نیازی به استخراج بلاک‌های جدید وجود نداشته و شبکه با استفاده از اعتبار‌سنج‌ها و توکن‌های اتری که در اختیار شبکه قرار می‌دهند، ایمن می‌شود.

لازم به ذکر است که با این ادغام، کاربران می‌توانند مانند قبل به فعالیت بپردازند و آدرس‌ها، کیف‌پول‌ها و تراکنش‌ها مانند قبل کار خواهند کرد. به طور کلی مصرف برق کمتر، یکی از بزرگترین‌ مزایای این ادغام است که بسیاری از توسعه دهندگان می‌توانند از آن سود ببرند. در‌واقع ردپای عظیم کربن و مصرف بالای‌ انرژی از‌جمله انتقاداتی است که به ارز‌های دیجیتال وارد می‌شود‌؛ اتریوم با پرداختن به این موضوع، توانسته در این زمینه بهتر از بیت‌کوین عمل کند.

تفاوت های کلیدی بین BTC و ETH

تا اینجا با ماهیت این دو شبکه و ویژگی‌هایشان آشنا و تا‌حدودی متوجه تفاوت‌هایشان شدیم؛ در ادامه بهتر است نگاهی به کلیدی‌ترین تفاو‌ت‌های این دو شبکه بیا‌ندازیم.

  • موارد استفاده: پیش از این نیز به این موضوع اشاره کردیم که یکی از اصلی‌ترین اهداف ایجاد BTC، تبدیل آن به نوعی برتر از پول بوده است و مانند اتریوم از قرار‌داد‌های هوشمند و ویژگی‌های اضافه‌تری برخوردار نیست. هر‌دوی این شبکه‌ها به توسعه‌دهندگان امکان فعالیت بر‌ خود و امکان استفاده از بلاک‌چین‌ها برای ذخیره‌ اطلاعات استفاده کنند. اتریوم علاوه بر آن، به توسعه دهندگان امکان ایجاد توکن‌ برای مدیریت برنامه‌هایشان را می‌دهد. همچنین این شبکه شرایط مناسبی برای برنامه‌ریزی و ایجاد قرارداد‌های هوشمند را فراهم کرده است. از طرف دیگر طرفداران بیت‌کوین، قابلیت‌های اتریوم را اضافی می‌دانند و بر این باور هستند که این ویژگی‌ها، یکپارچگی بلاک‌چین را به خطر می‌اندازد و حامیان اتریوم باور دارند که این ویژگی‌ها ضروری بوده و مزیت شبکه محسوب می‌شوند.
  • ارزش بازار: ارزش بازار از‌جمله معیار‌هایی است که برای سنجش میزان محبوبیت یک ارز دیجیتال در بازار استفاده می‌شود. با ضرب قیمت یک سکه در تعداد سکه‌های در گردش، می‌توان مقدار ارزش بازار هر ارز دیجیتال را متوجه شد. در حال حاضر (۱۷ بهمن ۱۴۰۱) ارزش بازار BTC بیش از ۴۴۱ میلیارد دلار با بیش از ۱۹ میلیون سکه در گردش است. ارزش بازار اتریوم نیز با بیش از ۱۲۲ میلیون سکه در گردش برابر است با ۲۰۰ میلیارد دلار.
  • صدور توکن‌های جدید: بسته به پروتکل‌ها و شرایطی که توسعه دهندگان ارز‌های دیجیتال مشخص می‌کنند، صدور و عرضه توکن‌های جدید به روش‌های مختلفی قابل انجام هستند. هر‌دوی این شبکه به تامین‌ کنندگان امنیت، توکن‌های اصلی خود را به عنوان پاداش ارائه می‌دهند اما تعداد سکه‌های سوزانده شده و مقدار پاداش دریافتی کاربران در این دو شبکه با یکدیگر متفاوت‌اند. به عنوان مثال در شبکه بیت‌کوین ماینر‌ها به ازای ایجاد هر بلاک، مبلغ ثابتی را دریافت می‌کنند که هر ۴ سال یکبار برای تنظیم عرضه، نصف می‌شود. سیستم ایجاد بلاک در شبکه اتریوم و مقدار پاداشی که به تایید‌کنندگان ارائه می‌شود، پیچیدگی بیشتری نسبت به بیت‌کوین دارد.
  • مکانیزم اجماع: پیش از این به طور مفصل درباره مکانیزم‌های متفاوت این دو شبکه توضیح دادیم. در‌حال حاضر BTC از مکانیزم اثبات کار و اتریوم از مکانیزم اثبات سهام استفاده می‌کنند.
  • هدف: BTC و ETH هر دو ماهیت ارز دیجیتال را دارند اما هدف اصلی تتر، تثبیت شدن به عنوان یک سیستم پولی جایگزین نیست؛ بلکه ساده سازی و کسب درآمد از قرارداد‌های هوشمند، برنامه‌های غیر‌متمرکز و… است.
  • آینده: اکو‌سیستم اتریوم به لطف محبوبیت روزافزون dApp‌ها، DeFi و NFT‌ها و… مدام در حال رشد است. همچنین با ارائه شاردینگ در سال ۲۰۲۳، این شبکه مقیاس پذیری بیشتری خواهد یافت. بیت‌کوین نیز در این زمینه حرف‌هایی برای گفتن دارد و در حال ایجاد تغییراتی است؛ به عنوان مثال با‌ آپدیت Taproot، فعال‌ ‌سازی قرارداد‌های هوشمند را در نظر دارد. شبکه لایتنینگ بیت‌کوین پروژه دیگری است که بر آن به عنوان پروتکل لایه دوم کار می‌شود و برای افزایش سرعت شبکه، امکان انجام تراکنش‌های خارج زنجیره‌ای را ایجاد می‌‌کند.

راهکارهای مقیاس پذیری

مقیاس پذیری ارزهایی مانند بیت‌کوین و اتریوم یکی از اصلی‌ترین موضوعات بحث در حوزه رمز‌نگاری است. چرا‌که برای پذیرش گسترده ارز‌های دیجیتال به عنوان نوعی روش پرداخت توسط کاربران، شبکه باید بتواند تعداد بالایی از تراکنش‌ها را پردازش کند. به طور کلی مقیاس‌پذیری یک موضوع پیچیده بوده و توسعه دهندگان شبکه‌‌های بیت‌کوین و اتریوم راه‌حل‌های متعددی برای این موضوع ارائه دهند. در ادامه به چند مورد از راه حل‌‌های ارائه شده اشاره می‌کنیم.

بیت کوین BTC

شبکه لایتنینگ و هاردفورک بیت‌کوین کش از‌جمله راه حل‌های ارائه شده توسط شبکه BTC هستند. شبکه لایتنینگ نوعی راه‌حل مقیاس پذیری لایه ۲ است که شرایط را برای انجام تراکنش‌های خارج زنجیره‌ای مهیا می‌کند و در‌نتیجه بار شبکه را کاهش و سرعت انجام تراکنش‌ها را افزایش می‌دهد. در شبکه لایتنینگ تراکنش‌ها از سرعت بالا و کارمزد کمی برخوردارند. به طوری‌که طرفداران انتظار دارند که در شبکه لایتنینگ بتواند تا ۱۵ میلیون تراکنش در ثانیه را انجام دهد.

از طرف دیگر هارد‌فورک بیت‌کوین کش با افزایش سایز بلاک شبکه بیت‌کوین، امکان پردازش تعداد بالا‌تری از تراکنش‌ها را در هر ثانیه ایجاد کرد.

SegWit راه حل  دیگری است که توسط شبکه بیت‌کوین ارائه شد که در آن با تفکیک برخی داده‌ها، می‌توان از فضای محدود ۱مگابایتی هر بلاک، به طور کارآمد‌تری استفاده کرد.

اتریوم ETH

اتریوم برای افزایش مقیاس‌پذیری در حال کار بر چند مورد از‌جمله شاردینگ، پلاسما و state channel است. شاردینگ با تقسیم شبکه به بخش‌های کوچکتر که شارد نام دارند، امکان مدیریت آسان‌تری را فراهم می‌کند. همچنین تراکم شبکه کاهش پیدا کرده و امکان انجام تراکنش‌های بیشتر در هر ثانیه فراهم می‌گردد.

از طرف دیگر پلاسما نوعی راه حل مقیاس بندی لایه ۲ است که از طریق انجام فعالیت‌های خارج زنجیره‌ای، افزایش سرعت و کارایی تراکنش‌ها را به همراه دارد.

state channel راه حل دیگری است که شبکه اتریوم برای افزایش مقیاس پذیری در نظر گرفته است که توسط آن‌ها امکان انجام تراکنش‌های خارج از زنجیره‌ای ایجاد می‌شود. از این طریق بار شبکه کاهش و سرعت و کارایی تراکنش‌ها افزایش می‌یابند.

در‌نهایت باید بدانیم که هر‌دوی این شبکه‌ها به طور مستمر بر ایجاد راه‌حل‌های مقیاس پذیری مختلف برای مقابله با چالش‌های شبکه کار می‌کنند. هدف از این کار نیز، افزایش سرعت تراکنش‌ها، کاهش بار شبکه و امکان دسترسی عموم افراد به ارز‌های دیجیتال است. درباره اهمیت مقیاس پذیری باید بگوییم که این موضوع یکی از عوامل تاثیر‌گذار بر میزان موفقیت ارز‌های دیجیتال در آینده است.

جمع بندی

از آنجایی که جهان روز‌به‌روز بیشتر به سمت دیجیتالی شدن حرکت می‌کند، پذیرش ارز‌های دیجیتال نیز به طور گسترده‌تری رقم می‌خورد. انتخاب بین بیت‌کوین و اتریوم برای سرمایه گذاری، بسیار به اهداف شخص و قدرت ریسک او بستگی دارد. هر‌دوی این ارز‌های دیجیتال از پتانسیل رشد بسیار خوبی برخوردارند؛ در این میان BTC شبکه‌ای به نسبت تثبیت شده است و ETH نیز قابلیت‌های بسیاری را در اختیار کاربران قرار می‌دهد. در‌واقع این دو ارز دیجیتال مراحل پر ریسک خود را گذرانده‌اند و در حال حاضر سرمایه‌گذاران با اطمینان بیشتری می‌توانند انتخاب خود را انجام دهند.

با این اوصاف هر سرمایه‌گذار باید ابتدا نیاز‌های خود و آنچه را که این دو شبکه ارائه می‌دهند را مورد بررسی قرار دهد. بدون شک با محبوب‌ترین و بزرگترین ارز‌های دیجیتالی رو‌به‌رو هستیم که می‌توانند طیف وسیعی از نیاز‌های کاربران را تامین کنند. لازم به  ذکر است که قیمت لحظه‌ای ارز‌های دیجیتال BTC و ETH در صرافی رمزینکس قابل مشاهده هستند و می‌توان از آن‌ها در راستای کسب سود مناسب استفاده کرد.

سوالات متداول: 

۱. چرا به بیت‌کوین و اتریوم القاب طلا و نقره دیجیتال را داده‌اند؟

بیت‌کوین با بیشترین ارزش بازار، به عنوان اولین و بزرگ‌ترین ارز دیجیتال شناخته می‌شود و به همین خاطر به آن لقب طلای دیجیتال را داده‌اند. از طرف دیگر اتریوم لقب نقره دیجیتال را گرفته است؛ چرا‌که از لحاظ ارزش بازار، دومین ارز دیجیتال بزرگ بوده و مانند فلزات گرانبها، کاربردهای زیادی دارد.

۲. ارز‌های دیجیتال BTC و ETH چه شباهت‌هایی با یکدیگر دارند؟

این دو ارز دیجیتال از جهات مختلفی مشابه یکدیگرند؛ هر‌دو در صرافی‌های ارز دیجیتال معامله می‌شوند و می‌توان آن‌ها را در کیف‌پول‌های رمزنگاری ذخیره نمود. همچنین هر‌دوی شبکه‌ها غیر‌متمرکز هستند و توسط هیچ سازمانی کنترل نمی‌شوند.