روزهای گذشته شاهد ریزش ارز دیجیتال به قیمتهایی بودیم که پیشتر فقط در تحلیل بیت کوین ناامیدها شنیده بودیم. بیایید ابتدا نگاهی به وضعیت حال حاضر اخبار ارز دیجیتال بیندازیم و سپس با نگاهی به ریزش عمیق سال ۲۰۲۲، خودمان را نسبت به ریزش و ضررهای الان واکسینه کنیم.
- بیت کوین و اتریوم با ریزشی نزدیک به ۳۰ درصد، ۲۵ میلیارد دلار از ارزش بازار را در پی یک شوک نقدینگی جهانی از دست دادند.
- وقایع سال ۲۰۲۲ نشان داد که چگونه شوکهای ناشی از نبود اعتماد منجر به برداشتهای هجومی (Bank Run) میشود؛ الگویی که در ریزش این هفته نیز دیده شده است.
- عقبنشینی صرافی جمینای (Gemini)، تعدیل نیرو در پلیگان (Polygon) و فشار بر میکرواستراتژی (MicroStrategy)، نشاندهنده تنشهایی فراتر از نوسانات قیمت ارز دیجیتال است.
وضعیت بازار رمزارزها
بیت کوین در ۴۸ ساعت گذشته سقوط آزاد شدیدی را تجربه کرده است؛ اتفاقی که موجب هراس سرمایهگذاران خرد شده و تردیدهای جدی درباره بقای این دارایی (البته میان تازهکارانی که تا به حال چنین ریزشهایی را تجربه نکرده بودند) در آینده ایجاد کرده است. اگرچه قیمتها در روز جمعه اندکی بهبود یافت، اما معاملهگران خود را برای ریزش بزرگ بعدی و ابعاد احتمالی آن آماده میکنند.
خوشبختانه برای صنعت کریپتو، امسال اولین باری نیست که آینده تیره و تار به نظر میرسد. در چنین زمانهایی، تاریخ بهترین منبع آموزشی برای درک وقایع آتی، شناسایی حرکات اشتباه و ارزیابی عمق بحران کنونی است. بسیاری از پاسخهای این معما در فروپاشی سال ۲۰۲۲ نهفته است.
شرایط پیشزمینهی فروپاشی ۲۰۲۲
اگرچه از آن زمان تاکنون تغییرات زیادی رخ داده، اما «زمستان کریپتو ۲۰۲۲» بستری را فراهم کرد که بسیاری از فعالان حوزه، آن را پایان کار این صنعت میپنداشتند.
این داستان از سال ۲۰۲۰ آغاز شد؛ زمانی که رمزارزها طی یک سال رشدی نجومی را تجربه کردند. تزریق سرمایه به بازار، قیمتها را به شدت افزایش داد تا اینکه در نوامبر ۲۰۲۱ به اوج خود رسیدند. در آن بازه، بیتکوین طی ۱۰ ماه از حدود ۸,۳۰۰ دلار به ۶۴,۰۰۰ دلار صعود کرد.
محصولاتی با «بازدهی بالا» (High-yield) هسته اصلی جذابیت شرکتهای پیشرو کریپتو در آن زمان بودند. ایده دریافت نرخ بهره تضمینی و سخاوتمندانه در قبال خرید بیت کوین یا استیبل کوینها، برای بسیاری وسوسهانگیز بود. اما این ساختار تحت تاثیر عوامل اقتصاد کلان شروع به از هم پاشیدن کرد.
فدرال رزرو آمریکا به دلیل تورم پایدار، نرخ بهره را افزایش داد که منجر به محدودیت دسترسی مصرفکنندگان به نقدینگی شد. بازار سهام تحت تاثیر آغاز جنگ در اروپا، اصلاح عمیقی را تجربه کرد. این عوامل باعث شد سرمایهگذاران کریپتو، داراییهای خود را از بازارهای پرریسک خارج کنند.
آنچه رخ داد، فروشهای دی بود. اما با شتاب مشتریان برای برداشت وجوه، مشکلات بزرگتری نمایان شد؛ مشکلاتی که بیاعتمادی عمیق سرمایهگذاران به این صنعت را به همراه داشت.
اثر دومینویی
اولین شوک، فروپاشی استیبلکوین TerraUSD (UST) در می ۲۰۲۲ بود که قیمت آن طی ۲۴ ساعت سقوط کرد. این حادثه اعتماد به توانایی این کوین در حفظ وابستگی به دلار را از بین برد. بر اساس تحلیل بانک فدرال رزرو شیکاگو، صرافیهای متمرکز پیشرو مانند Celsius و Voyager Digital، تنها ۱۱ روز پس از این خبر، به ترتیب شاهد خروج ۲۰٪ و ۱۴٪ از وجوه مشتریان خود بودند.
سپس نوبت به فروپاشی هجفاند Three Arrows Capital (3AC) رسید که در آن زمان حدود ۱۰ میلیارد دلار دارایی تحت مدیریت داشت. ریزش عمومی قیمتها و استراتژیهای معاملاتی بسیار پرریسک، داراییهای این شرکت را نابود و آن را مجبور به اعلام ورشکستگی کرد. صرافیهای متمرکز نیز ضربات سختتری خوردند و دور جدیدی از خروج نقدینگی را تجربه کردند.
در نهایت، فروپاشی صرفی FTX در نوامبر ۲۰۲۲ رخ داد. میزان خروج سرمایه به ۳۷٪ از کل وجوه مشتریان رسید که تمامش طی ۴۸ ساعت برداشت شد. در همان ماه، صرافیهای Genesis و BlockFi نیز شاهد خروج بخش بزرگی از سرمایهگذاریهای خود بودند. در سال ۲۰۲۲، دستکم ۱۵ شرکت مرتبط با کریپتو فعالیت خود را متوقف کرده یا وارد فرآیند فروپاشی شدند. این شکستها نشاندهنده ضعفهای ساختاری نقدینگی در مدلهای تجاری مختلف و آسیبپذیری آنها در برابر برداشتهای سریع در دوران فشار بازار بود.
چرا رفتار امروز بیت کوین اهمیت دارد؟
در هفته گذشته، بیت کوین و اتریوم نزدیک به ۳۰٪ سقوط کردند. این ریزش حدود ۲۵ میلیارد دلار از ارزش تحققنیافته (Unrealized Value) در ترازنامههای داراییهای دیجیتال را پاک کرد. این دادهها همزمان با فروش گسترده در بازارهای جهانی منتشر شد که علاوه بر کریپتو، بازارهای سهام و حتی پناهگاههای امن سنتی مانند طلا و نقره را نیز تا حدی تحت تاثیر قرار داد. این همبستگی در ریزش، بیشتر نشاندهنده ترس در تمام بازارها است تا ضعف در یک دارایی خاص.
با این حال، رفتار بیت کوین سیگنالهایی ساختاری ارسال کرده است. در یک سال گذشته، بیت کوین حتی در صعودهای پس از اصلاح نیز در بازپسگیری شتاب صعودی ناکام بوده است. تحلیلها نشان میدهند که این روند نزولی عمدتا توسط «هولدرهای بلندمدت» (Long-term Holders) هدایت میشود که به طور مستمر در حال توزیع و فروش داراییهای خود هستند. وقتی معاملهگران معتقد قدیمی شروع به فروش میکنند، تلاش برای رشد قیمت از سمت سرمایهگذاران خرد نیز ناکام میماند.
عقبنشینی چراغخاموش نهادها
فراتر از نوسانات قیمت، شاخصهای هشداردهنده در سطح نهادی در حال ظهور هستند. تصمیم صرافی Gemini برای محدود کردن فعالیتها و خروج از برخی بازارهای اروپایی، اگرچه مستقیما به معنای ورشکستگی نیست، اما نشاندهنده تطبیق استراتژیک با محیطهای نظارتی سختگیرانه و بازنگری در کارایی عملیاتی پیش از وقوع بحران است.
همچنین، ماه گذشته شرکت Polygon حدود ۳۰٪ از کارکنان خود را تعدیل کرد. از نظر تاریخی، عقبنشینیهای عملیاتی مشابه در اواخر ۲۰۲۱ و اوایل ۲۰۲۲، مدتها قبل از فروپاشیهای بزرگ صنعت نمایان شده بودند؛ اقداماتی که اغلب تحت عنوان «افزایش بهرهوری» و نه «استیصال مالی» توجیه میشدند.
میکرواستراتژی و تنشهای ساختاری
توجه بازار بار دیگر به ترازنامههای شرکتهای دارنده ذخایر دیجیتال جلب شده است. شرکت MicroStrategy با کاهش قیمت بیتکوین به ۶۰,۰۰۰ دلار، بار دیگر تحت فشار قرار گرفت. این ریزش باعث شد ارزش ذخایر کریپتویی این شرکت به زیر میانگین قیمت خرید آنها سقوط کند و نگرانیها درباره ریسک ترازنامه و کاهش ارزش بازار شرکت نسبت به داراییهای زیرمجموعهاش افزایش یابد.
نکته تاملبرانگیز اینجاست که میکرواستراتژی از وعده خللناپذیر خود مبنی بر «هرگز نفروختن» فاصله گرفته است. در نوامبر گذشته، مدیرعامل شرکت تایید کرد که ممکن است در شرایط بحرانی خاص، بخشی از داراییهای خود را به فروش برسانند.
اگرچه شاخصهای امروز نسبت به سال ۲۰۲۲ همچنان امیدوارانهتر به نظر میرسند، اما همین ماهیت زیرپوستی آنهاست که اهمیتشان را دوچندان میکند؛ چرا که نشاندهنده خسته شدن تدریجی اعتماد و بازسازی ساختاری صنعت از درون به بیرون است.
نظرات کاربران