میانگین صنعتی داو جونز چیست؟ تعریف به زبان ساده

میانگین صنعتی داو جونز (DJIA) یک شاخص بازار بورس است که تغییرات قیمت سهام ۳۰ شرکت بزرگ و معتبر آمریکایی را رصد می‌کند. برخلاف شاخص‌های دیگر، داو جونز بر اساس «قیمت هر سهم» وزن‌دهی می‌شود یعنی شرکت‌های گران‌تر، تاثیر بیشتری بر عدد نهایی شاخص دارند.

شاخص داو جونز دماسنجی است که وال‌استریت برای سنجش دمای اقتصاد آمریکا از آن استفاده می‌کند. این شاخص، وضعیت کل بازار بورس را نشان نمی‌دهد بلکه میانگین قیمت سهام ۳۰ شرکت برتر و باسابقه (مثل اپل و گلدمن ساکس) است. هر زمان این ۳۰ غول سبزپوش باشند، یعنی پول بزرگ در حال حرکت به سمت دارایی‌های ریسکی است و هر زمان سرخ شوند، زنگ خطر برای کل بازارهای مالی، از جمله کریپتو به صدا درآمده است.

در این مقاله از صرافی ارز دیجیتال رمزینکس، به شما می‌گوییم چطور نوسان این ۳۰ شرکت، مسیر حرکت کیف‌های پول را پیش‌بینی می‌کند.

میانگین صنعتی داو جونز چیست و چرا شبیه یک سبد خرید گران‌قیمت است؟

اگر کل بازار بورس آمریکا را یک هایپرمارکت بزرگ با هزاران کالا تصور کنید، شاخص داو جونز سبد خریدی است که فقط ۳۰ قلم کالای لوکس و استراتژیک در آن قرار دارد. این ۳۰ شرکت، لزوماً بزرگ‌ترین شرکت‌های جهان نیستند بلکه پیشروترین نام‌ها در صنایع خود (به جز بخش حمل‌ونقل و خدمات عمومی) محسوب می‌شوند.

وقتی از شاخص داوجونز صحبت می‌کنیم، در واقع درباره میانگین تغییرات قیمت این ۳۰ غول اقتصادی حرف می‌زنیم. برخلاف اکثر شاخص‌ها که بر اساس ارزش کل شرکت (Market Cap) وزن‌دهی می‌شوند، داو جونز بر اساس قیمت هر سهم وزن‌دهی می‌شود.

تعریف ساده این شرایط اینطوری است: تصور کنید در یک ترازو، یک کیلو پنبه (شرکتی با ارزش بازار بالا اما قیمت سهم پایین) و یک کیلو سرب (شرکتی با قیمت سهم بالا) دارید. در ترازوی داو جونز، آن سهمی که قیمت عددی‌اش بیشتر است، کفه ترازو را با قدرت بیشتری جابه‌جا می‌کند. سرب بر پنبه پیروز است.

در جدول زیر می‌توانید اطلاعت بنیادین این سی شرکت با قیمت سهام آنها در بهمن 1404 را ببینید.

نماد داوجونز در تریدینگ ویو و متاتریدر ۵ را چگونه پیدا کنیم؟

برای تحلیلگران، پیدا کردن نماد داوجونز اولین قدم برای رصد نبض بازار است. بسته به پلتفرمی که استفاده می‌کنید، این نماد متفاوت است:

• نماد داوجونز در تریدینگ ویو (TradingView): کافی است عبارت DJI را جست‌وجو کنید. این نماد مستقیماً میانگین ۳۰ شرکت را نشان می‌دهد.
• نماد داوجونز در متاتریدر ۵ و فارکس: بروکرها معمولاً این شاخص را به صورت قراردادهای مابه‌تفاوت (CFD) با نام‌هایی مثل US30، WallStreet30 یا DJ30 ارائه می‌دهند.

ضریب داو (The Dow Divisor): چرا جمع ساده قیمت‌ها کافی نیست؟

اگر یکی از این ۳۰ شرکت، سهام خود را تجزیه (Stock Split) کند و قیمتش نصف شود، آیا نمودار داوجونز ناگهان سقوط می‌کند؟ خیر. اینجا جایی است که مفهومی به نام ضریب داو (Divisor) کاربرد دارد.

این ضریب، عددی است که مجموع قیمت ۳۰ سهم بر آن تقسیم می‌شود. این عدد ثابت نیست و توسط کمیته شاخص‌ها در S&P Global به‌طور مداوم تنظیم می‌شود تا وقایعی مثل سود سهام یا تغییر ساختار شرکت‌ها، عدد نهایی شاخص را مخدوش نکند. در واقع، ضریب داو مثل یک صافی هوشمند عمل می‌کند که نویزهای اداری شرکت‌ها را می‌گیرد و فقط اثر واقعی تغییر ارزش را منعکس می‌کند.

چرا تریدرهای کریپتو به دنبال سهام داوجونز هستند؟

چه ارتباطی بین بیت کوین (ارزهای دیجیتال به صورت کلی) و سهام داوجونز وجود دارد؟ پاسخ در کلمه زیبا و خطرناک نقدینگی است.

معمولاً زمانی که شاخص داو جونز صعودی است، سرمایه‌گذاران بزرگ در وضعیت ریسک‌پذیر قرار دارند. آن‌ها پول را از صندوق‌های امن خارج کرده و وارد بازار سهام و به تبع آن، بازار کریپتو می‌کنند.

اگر داو جونز شروع به ریزش سنگین کند، معمولاً نهادهای مالی شروع به نقد کردن دارایی‌های پرریسک (مثل ارزهای دیجیتال) می‌کنند تا ضررهای خود در بورس را پوشش دهند.

وقتی گلدمن ساکس برای بیت کوین سیگنال صادر می‌کند!

بسیاری از معامله‌گران فقط به تماشای عدد نهایی شاخص داو جونز اکتفا می‌کنند اما تریدر هوشمند می‌داند که این همه داستان نیست. در ساختار خاص داو جونز، گزارش سود فصلی غول‌هایی مثل گلدمن ساکس (Goldman Sachs) بسیار فراتر از بورس آمریکا اهمیت دارد.

گلدمن ساکس با وزن بیش از ۱۱ درصد، موتور محرک این شاخص است. وقتی این بانک گزارش سود مثبتی منتشر می‌کند، دو اتفاق زنجیره‌ای رخ می‌دهد:

1. تزریق اعتماد به شریان‌های مالی: سودآوری این بانک به معنای سلامت سیستم بانکی و جریان نقدینگی در وال‌استریت است.
2. اشتهای ریسک (Risk-On): با صعود قیمت گلدمن ساکس، داو جونز جهش می‌کند و این حس مثبت بلافاصله به سایر دارایی‌های ریسکی سرایت می‌کند.

در واقع، زمانی که غول‌های مالی داو جونز سبزپوش هستند، موسسات بزرگ احساس امنیت بیشتری برای ورود به بازار ارزهای دیجیتال دارند. بنابراین، دفعه بعد که گزارش سود بانکی در تقویم اقتصادی بود، پیش از آنکه به فکر خرید بیت کوین باشید، ابتدا ببینید ردیف‌های اول جدول داو جونز چه واکنشی نشان می‌دهند.

فیلتر ورود به لیست ۳۰تایی: داوجونز چیه که هر شرکتی در آن نیست؟

ورود به این لیست، شبیه ورود به کلابِ گلف پولدارهای میامی است. برخلاف شاخص‌های دیگر که قوانین ریاضی سخت‌گیرانه برای ورود دارند، انتخاب شرکت‌ها برای داو جونز کمی سلیقه‌ای است و توسط یک کمیته انجام می‌شود. آن‌ها به دنبال شرکت‌هایی هستند که:

1. شهرت عالی داشته باشند.
2. رشد پایدار نشان دهند.
3. برای تعداد زیادی از سرمایه‌گذاران جذاب باشند.

به همین خاطر است که شرکت‌های تکنولوژی مثل اپل و مایکروسافت، الان وزن سنگینی در این شاخص دارند در حالی که در گذشته، این لیست کاملاً در تسلط شرکت‌های نفتی و فولادی بود.

آیا شاخص داو جونز یک شوآف اقتصادی است؟

شاخص داو جونز منتقدان مختلفی دارد که آن را به دایناسوری که هنوز منقرض نشده تشبیه می‌کنند. مشکل اصلی این شاخص در همان سیستم وزن‌دهی قیمتی است.

تصور کنید در یک مسابقه دو میدانی، قدرت هر دونده را نه بر اساس سرعتش بلکه بر اساس قد او بسنجیم. در داو جونز، اگر قیمت سهم یک شرکت مثل کاترپیلار (Caterpillar) که سهم گرانی است ۵٪ تغییر کند، شاخص را بسیار بیشتر از تغییر ۵ درصدی سهم اپل تکان می‌دهد فقط چون عدد قیمت سهم یونایتد هلث بزرگ‌تر است.

اگر دیدید نمودار داوجونز مثبت است، فوری خوش‌بین نشوید. ابتدا بررسی کنید که آیا این رشد مدیون کل بازار است یا فقط ۲ یا ۳ سهم گران‌قیمت سبد، بار بقیه را به دوش کشیده‌اند؟ برای درک واقعی بازار، همیشه داو جونز را در کنار S&P 500 تحلیل کنید.

تله نماد داوجونز در فارکس

بسیاری از معامله‌گران در بازار فارکس یا پلتفرم متاتریدر ۵، با این تصور که در حال خرید سهام شرکت‌های آمریکایی هستند، وارد معامله نماد داوجونز می‌شوند اما حقیقت این است که شما در اکثر بروکرها، نه خودِ سهام، بلکه قراردادی به نام CFD (قرارداد مابه‌تفاوت) را معامله می‌کنید که فقط قیمت شاخص را تقلید می‌کند. این ساختار، دو تله بزرگ زیر را برای شما پهن کرده است:

تله سوآپ (Swap)

شاخص داو جونز یک دارایی بسیار سنگین و با ارزش دلاری بالاست. بروکرها برای اینکه پوزیشن (معامله) شما را از یک روز به روز بعد باز نگه دارند، هزینه‌ای تحت عنوان بهره شبانه یا سوآپ دریافت می‌کنند.

اگر شما یک پوزیشن خرید را به امید سود در بلندمدت (مثلاً چند ماه) باز نگه دارید، ممکن است در نهایت قیمت به هدف شما برسد، اما حجم بدهی سوآپ که هر شب از حساب شما کسر شده، کل آن سود را بلعیده باشد. در واقع شما برنده شده‌اید اما حسابتان بدهکار شده است!

اسپرد در زمان خبر

در لحظات حساس اقتصادی، مثل انتشار گزارش تورم (CPI) یا تصمیمات فدرال رزرو، بازار دچار هیجان شدید می‌شود.

در این لحظات، فاصله بین قیمت خرید و فروش (اسپرد) در بروکرها یکدفعه منبسط می‌شود. حتی اگر جهت بازار را درست پیش‌بینی کرده باشید، به محض باز کردن معامله، به دلیل اسپرد بسیار زیاد، در ضرر سنگینی فرو می‌روید. در این ثانیه‌ها، شما در حال معامله با بازار جهانی نیستید بلکه در تله‌ای که نقدینگی محدود بروکورتان ایجاد کرده، گیر افتاده‌اید.

بخاطر نوسانات پینگ (تأخیر اینترنت) و محدودیت‌های دسترسی در زمان انتشار اخبار حساس، احتمال اسپلیج و عمل نکردن دستورات حد ضرر بسیار بالاست. توصیه می‌کنیم در این دقایق از انجام معاملات سنگین روی نماد US30 خودداری کنید.

همبستگی شاخص داوجونز با کریپتو

این جمله را زیاد می‌شنوید: داو جونز ریخت پس بیت کوین هم می‌ریزد. مراقب باشید که اینجا قانون فیزیکی ازلی نداریم بلکه بیشتر با یک رفتار گله‌ای مواجهیم.

همبستگی بین این دو بازار هیچوقت ۱۰۰٪ نیست. گاهی اوقات که بازار بورس به دلیل تورم می‌ریزد، سرمایه‌گذاران به سمت دارایی‌های جایگزین (مثل طلا یا بیت کوین) فرار می‌کنند.

زمانی باید ترسید که ریزش داو جونز ناشی از کمبود نقدینگی باشد. وقتی دلار در بازار نایاب شود، همه چیز (حتی طلا و بیت کوین) برای تامین نقدینگی فروخته می‌شوند.

جمع‌بندی

شاخص داو جونز مثل قطب‌نمای کشتی‌های غول‌پیکر است؛ شاید به سرعت قایق‌های موتوری (مثل سهام شرکت‌های کوچک یا شت‌کوین‌ها) تغییر جهت ندهد اما وقتی بچرخد، کل جریان آب را عوض می‌کند. دنبال کردن نمودار داوجونز به شما دیدی از لایه اول ثروت در جهان می‌دهد. اگر این ۳۰ شرکت که ستون‌های اقتصاد سنتی هستند دچار تزلزل شوند، موج آن به زودی به سواحل بازار کریپتو نیز خواهد رسید.

فراموش نکنید که در ترید، اطلاعات قدرت است اما تحلیل اطلاعات است که ثروت می‌سازد. نگاه کردن خالی به نماد داوجونز در تریدینگ ویو کافی نیست. شما باید بدانید که این عدد از چه فیلتری عبور کرده و کدام شرکت‌ها در حال هل دادن آن به سمت بالا یا پایین هستند.

سوالات متداول