چه میشد اگر میتوانستید با ترند شدن «همبرگر» پولدار شوید؟ یا مثلا حدس میزدید که یک میم اینترنتی قرار است محبوب شود، سهمی از آن میخریدید و سپس با ترند شدنش سود میکردید! بله ایده دیوانهواری است، اما حالا در پلتفرم Zora امکانپذیر شده است.
پلتفرم Zora که ابتدا یک مارکت NFT بود، حالا بازار تازهای به نام Attention Market معرفی کرده است که میتوانیم آن را «بازار توجه» بنامیم. در این بازار، هر پست یا محتوایی که منتشر میشود میتواند به یک دارایی قابل معامله تبدیل شود. ایده این بازار توجه از این سوال ساخته شد: توجه کاربران در اینترنت ارزش اقتصادی دارد، پس چرا قابل خرید و فروش نباشد؟
| این بازار هنوز در مراحل اولیه فعالیت خود قرار دارد و به همین دلیل نوسانات قیمتی آن میتواند بسیار شدید و غیرقابل پیشبینی باشد. ریسک از دست دادن بخش قابلتوجهی از سرمایه در چنین شرایطی بالاست. بنابراین توصیه میشود بههیچوجه سرمایه اصلی یا دارایی حیاتی خود را وارد این بازار نکنید و صرفا با نگاه سرگرمی و با مبلغی که توان از دست دادنش را دارید وارد شوید. |
ارز زورا (ZORA) چیست؟
ارز زورا (ZORA) توکن بومی اکوسیستم Zora است که روی شبکه Base ضرب شده است. اکوسیستم زورا کار خود را به عنوان یک بازار ان اف تی (NFT Marketplace) شروع کرد و اکنون بازار توجه یا Attention Market را به محصولات خود اضافه کرده است. ارز زورا کمک میکند توجه کاربران، خرید و فروش پستها و تعاملات اجتماعی در این پلتفرم به یک سیستم مالی واقعی و قابل معامله تبدیل شود. برای سرمایه گذاری در این بازار میتوانید توکنهای attention market را بخرید یا با خرید ارز zora در صرافی ارز دیجیتال رمزینکس، روی این اکوسیستم سرمایه گذاری کنید.
Attention Market یا بازار توجه چیست؟

در مدل سنتی شبکههای اجتماعی، کاربران محتوا تولید میکنند اما سود اصلی از توجه مخاطبان به جیب پلتفرم میرود. Zora میخواهد این معادله را تغییر دهد. در Attention Market هر پست، ایده یا موضوع میتواند به یک توکن تبدیل شود تا کاربران بتوانند آن را خرید و فروش کنند.
اگر یک پست بیشتر دیده شود و توجه بیشتری جلب کند، تقاضا برای توکن آن افزایش پیدا میکند و در نتیجه قیمت آن بالا میرود. به این ترتیب، توجه کاربران مستقیما وارد یک بازار مالی میشود.
یک مثال ساده برای بازار توجه زورا
شما فکر میکنید «همبرگر»ها قرار است ترند شوند. پس سهمهایی از توکن مربوط به همبرگرها میخرید. حال اگر پیشبینی شما درست از آب در بیاید، سود خواهید کرد! اما اگر جهان به پیتزا بیشتر از همبرگر توجه نشان دهد، ضرر خواهید کرد. (هر چند برای چنین جهانی باید تاسف خورد)

تفاوت با NFTهای سنتی
در NFTهای کلاسیک، تمرکز بیشتر روی مالکیت یک اثر هنری دیجیتال یا آیتم کلکسیونی بود. افراد یک اثر را برای نگهداری بلندمدت خریداری میکردند.
اما در Attention Market تمرکز روی سرعت، ترند شدن و میزان توجه است. اینجا کاربران بیشتر شبیه تریدر عمل میکنند تا کلکسیونر. ارزش یک دارایی ممکن است در مدت کوتاهی بالا یا پایین برود، بسته به اینکه چقدر مورد توجه قرار بگیرد.
انافتیها و میمکوینها صرفا با خرید و فروش قیمتگذاری میشوند. تفاوت زورا با NFT این است که با ترند شدن و افزایش پستها در شبکههای اجتماعی، قیمت توکنها رشد میکند. پس شاید بتوان توکنهای بازار توجه را نسل جدید میم کوینها نامید. باید صبر کرد و دید بازخورد جامعه از این بازار توجه به چه شکل خواهد بود.
چرا بازار توجه زورا اهمیت دارد؟
Attention Market در راستای روندی بزرگتر در دنیای کریپتو شکل گرفته که به آن SocialFi گفته میشود؛ ترکیب شبکه اجتماعی و امور مالی. در این رویکرد، تعاملات اجتماعی مثل لایک، بازدید و وایرال شدن میتوانند به دارایی مالی تبدیل شوند.
Zora با این مدل در حال آزمایش این ایده است که «توجه» خودش یک کلاس دارایی جدید باشد. اگر این مدل موفق شود، میتواند ساختار اقتصادی شبکههای اجتماعی را تغییر دهد و سهم بیشتری از درآمد را به تولیدکنندگان محتوا بدهد.
ساختار فنی و نحوه کار بازار توجه
زورا برای اینکه نتیجه هر بازار دقیق و قابل اعتماد باشد، از شبکههای اوراکل استفاده میکند. اوراکلها دادههای واقعی را از شبکههای اجتماعی، سایتهای خبری و منابع مختلف جمعآوری و تایید میکنند؛ مثلا اینکه یک هشتگ چقدر جستجو شده یا یک موضوع چقدر بازدید گرفته است. این اطلاعات به قراردادهای هوشمند ارسال میشود و قراردادها به صورت خودکار و براساس قوانین از پیش تعیینشده، نتیجه بازار را مشخص و تسویه میکنند.
برای جلوگیری از دستکاری بازار هم چند لایه امنیتی در نظر گرفته شده است. از جمله مکانیزمهای ضد ساخت حسابهای جعلی (Anti-Sybil) و استفاده از دادههای ترکیبی از منابع مختلف مثل API شبکههای اجتماعی و آمار جستجو. این کار باعث میشود نتیجه نهایی فقط به یک منبع وابسته نباشد و امکان تقلب به حداقل برسد.
کاربردهای واقعی و اثرات احتمالی بر مهندسی اجتماعی
بازار توجه زورا فقط یک ابزار شرطبندی روی ترندها نیست و امکان دارد در آینده بتواند کاربردهای عملی نیز داشته باشد. مثلا یک تولیدکننده محتوا قبل از اینکه وقت و هزینه صرف یک موضوع کند، میتواند ببیند بازار چه احتمالی برای وایرال شدن آن قائل است. بازاریابها هم میتوانند زودتر از بقیه سراغ ترندهای در حال شکلگیری بروند و کمپینهایشان را هوشمندانهتر طراحی کنند. حتی رسانهها میتوانند پیشبینی کنند کدام خبر شانس بیشتری برای جلب توجه گسترده دارد.
در مقیاس بزرگتر، این مدل میتواند به ایجاد بازارهای اطلاعاتی دقیقتر و شفافتر کمک کند. چرا که در اینجا پول واقعی در میان است و هر جا پول باشد، دقت دادهها بالاتر میشود.
چطور در بازار توجه زورا فعالیت کنیم؟
برای فعالیت در این بازار دو راه دارید:
- ساخت یک موضوع جدید در بازار: در این حالت شما میتوانید با پرداخت یک عدد سولانا به عنوان کارمزد، بازار خود را بسازید. اگر موضوع بازار شما ترند شود، سود خواهید کرد زیرا قیمت توکنها افزایش پیدا میکند.
- سرمایهگذاری روی یک ترند: این روش ارزانتر است؛ کافی است یک موضوع انتخاب کنید که به نظرتان قرار است محبوب شود. مثلا سگها! حال توکنهایی از این بازار میخرید (حداقل خرید ۰.۰۱ سولانا است). در صورتی که این موضوع محبوب شود، توکنهای شما نیز گرانتر میشود و میتوانید توکن را با سود بفروشید.
آموزش گام به گام خرید توکن در بازار توجه زورا
برای شروع فعالیت در این بازار به مقداری سولانا نیاز دارید. حال باید به آدرس اینترنتی بازار توجه زورا به آدرس «zora.com» بروید.
- یکی از موضوعات را انتخاب کنید. میتوانید در موضوعات جستجو کنید و تا کلیدواژههای مدنظر خود را پیدا کنید. ما اینجا موضوع شاهمیگو (Lobster) را انتخاب میکنیم؛ زیرا نویسنده این مقاله به میگوها ارادت ویژه دارد.
- حال باید با یک ایمیل وارد شوید. پس روی دکمه Sign In to Trade کلیک کنید.


- پس از ورود، مقداری سولانا به حساب خود در پلتفرم Zora واریز کنید. در این آموزش به اندازه یک دلار سولانا واریز کردیم.

- مبلغ خرید توکن (در اینجا LOBSTER) را وارد کنید، مثلا ۰.۰۱ سولانا. سپس دکمه Buy را فشار دهید. نمیتوانید تمام موجودی خود را خرید کنید، زیرا بخشی از سولانا شما صرف پرداخت کارمزد میشود. در نهایت مبلغ شما خریداری میشود و مقداری توکن از موضوع مورد نظر به کیف پول پلتفرم زورا اضافه میشود. (در آینده میتوانید این توکن را به کیف پول شخصی خود نیز برداشت (Withdraw) کنید.

- برای مشاهده کیف پول خود از بالا دست راست گزینه Portfolio را انتخاب کنید و سپس My Wallet. در اینجا میبینید که چه مقدار از توکنهای مختلف دارید.


| توجه: این بازار در روزهای ابتدایی خود است و احتمال نوسانات بسیار بالایی دارد. به هیچ عنوان سرمایه اصلی خود را وارد این بازار نکنید و فقط به آن به چشم سرگرمی نگاه کنید. |
ریسکها و چالشها
بازار توجه زورا میتواند فضای بسیار سفتهبازانهای ایجاد کند. قیمتها ممکن است بیشتر بر اساس هیجان و موجهای کوتاهمدت تغییر کنند تا ارزش واقعی محتوا. همچنین امکان شکلگیری حبابهای قیمتی وجود دارد، زیرا کاربران فقط برای نوسانگیری وارد بازار میشوند. پس فراموش نکنید که فعالیت در بازار توجه زورا ریسک بالایی دارد.
جمعبندی
Attention Market در Zora مفهومی تازه در اقتصاد دیجیتال است که تلاش میکند توجه کاربران را به دارایی قابل معامله تبدیل کند. در این مدل:
- هر ایده یا موضوع میتواند به یک توکن تبدیل شود.
- وایرال شدن محتوا میتواند باعث رشد قیمت شود.
- هم خالق محتوا و هم خریداران اولیه امکان کسب سود دارند.
- تمرکز بیشتر روی ترند و هیجان بازار است تا نگهداری بلندمدت.
اگر این مدل گسترش پیدا کند، ممکن است در آینده بهجای رقابت صرف برای لایک و بازدید، شاهد رقابت برای سرمایهگذاری روی «توجه» باشیم.









نظرات کاربران