اگر بخواهیم به مقایسه فانتوم و اتریوم بپردازیم، باید در ابتدا دلیل این امر را بدانیم. با رشد روزافزون بازار ارزهای دیجیتال و معرفی شدن روزانه‌ ارزهای جدید به فعالان این حوزه، اعضای قدیمی‌تر این جامعه اهمیت و شهرت بیشتری پیدا می‌کنند. 

دو عضو بسیار مشهور این بازار که در این مقاله قصد مقایسه‌شان را داریم، فانتوم (FTM) و اتریوم (ETH) هستند. 

فانتوم؛ جوانی تازه نفس

فانتوم که در مقایسه با قدیمی‌های بازار، جوانی جویای نام به حساب می‌آید یک رمزارز بسیار امن، مقیاس‌پذیر و با الگوریتمی جدید است که از زمان ورود به بازار تاکنون سر و صدای بسیاری به پا کرده.

تاریخچه‌ فانتوم

فانتوم به‌طور رسمی از سال ۲۰۱۸ توسط دکتر آنگ بیونگ اهل کره‌ جنوبی بود، با هدف اصلاح مشکل مقیاس‌پذیری رمزارزهای نسل دوم بلاک‌چین (که اتریوم نیز جزئی از آن‌هاست)، پا به دنیای کریپتوکارنسی گذاشت.

دکتر آنگ که یک محقق علوم کامپیوتر و ریاضیات پیشرفته بود، آینده را بر بستر بلاک‌چین می‌دید ولی اعتقاد داشت که باید این روند همواره اصلاح و به‌روزرسانی شود.

فانتوم یک رمزارز بسیار امن، مقیاس‌پذیر و با الگوریتمی جدید است
هدف توسعه شبکه فانتوم، رفع مشکل مقیاس‌پذیری بوده است.

اصول عملکرد و ویژگی‌های برتر فانتوم

از نظر فنی، فانتوم  بر اساس یک مکانیزم اجماع منحصر‌به‌فرد به نام Lachesis عمل می‌کند، که می‌تواند تا ۳۰۰۰۰۰ تراکنش در ثانیه را پردازش کند و در عین حال شبکه را در برابر حملات و خطاها ایمن نماید. فانتوم همچنین از مکانیزم اثبات سهام (Proof of Stake (PoS)) استفاده می‌کند که در آن کاربران باید توکن‌های FTM  خود را به عنوان وثیقه برای مشارکت در فرآیند اعتبارسنجی قرار دهند.

البته به زودی این الگوریتم از PoS به PoW تبدیل خواهد شد و شاهد بهبود عملکرد فانتوم خواهیم بود.

پیشنهاد خواندنی: بلاکچین فانتوم پلتفرمی نوآورانه برای آینده ارز دیجیتال

از ویژگی‌های فانتوم می‌توان به این موارد اشاره کرد:

  1. مقیاس‌پذیری: اگر خاطرتان باشد در همین مقاله به مشکل مقیاس‌پذیری نسل‌های اولیه‌ی بلاک‌چین اشاره کردیم. فانتوم از نظر مقیاس‌پذیر بودن بی‌نظیر است.
  2. پاداش‌های جذاب استکینگ شبکه‌ فانتوم: استکینگ به معنای به اشتراک‌گذاری مقادیری از توکن‌هاست، و در واقع نوعی پس‌انداز جمعیست که باعث افزایش امنیت و اعتبار شبکه شده، و در طول زمان منجر به پاداش و سود می‌شود. فانتوم از این نظر یک نمونه‌ی بسیار خوب و پرسود است.
  3. سازگاری با EVM :EVM مخفف ماشین مجازی اتریوم (Ethereum Virtual Machine) است. سازگاری با EVM به این معناست که برنامه‌نویسان شبکه‌ فانتوم که قصد گسترش بر روی شبکه‌ اتریوم را دارند، لازم نیست مانند دیگر شبکه‌ها، زبان برنامه‌نویسی شبکه‌ مقصد را بدانند، چرا که فانتوم از ماشین مجازی اتریوم پشتیبانی کرده و کار را بسیار راحت می‌کند.
  4. تمرکززدایی در فرآیند تصمیم‌گیری: در پروژه‌های کریپتویی بدان معناست که هرکس توکن پروژه‌ی غیرمتمرکز (در این‌جا FTM) را داشته باشد، به نوعی می‌تواند در مورد آینده و نحوه‌ عملکرد آن توکن تصمیم بگیرد و از این باب، فانتوم یک مثال بسیار خوب است.
هرکس توکن پروژه‌ی غیرمتمرکز (در این‌جا FTM) را داشته باشد، به نوعی می‌توانند در مورد آینده و نحوه‌ عملکرد آن توکن تصمیم بگیرند
حاکمیت در شبکه فانتوم در اختیار دارندگان توکن FTM است.

کاربردها و اکوسیستم فانتوم

اکوسیستم فانتوم از اجزای مختلفی از جمله تیم توسعه، جامعه، برنامه‌های کاربردی، اعتبارسنج‌ها، مشارکت‌کنندگان و توکن FTM تشکیل شده است:

  1. تیم توسعه، مسئول توسعه‌ پلتفرم است.
  2. توسعه‌دهندگان برنامه‌های مختلفی را بر روی فانتوم می‌سازند، در حالی که جامعه به رشد و پذیرش آن برنامه کمک می‌کند.
  3. اعتبارسنج‌ها توکن‌های FTM را برای افزایش امنیت شبکه به اشتراک می‌گذارند.
  4. مشارکت برای ارتقای قابلیت همکاری و توسعه‌ برنامه‌های کاربردی جدید شکل می‌گیرد.
  5. توکن FTM برای کارمزد تراکنش، پاداش اعتبارسنجی و به‌عنوان وسیله‌ای برای مبادله استفاده می‌شود.

مواردی که نام بردیم، همگی مانند اجزای یک ماشین، با هم در جهت ایجاد یک پلت فرم بلاک‌چین کارآمد، غیرمتمرکز، مقیاس‌پذیر و قابل تعامل کار می‌کنند.

پیشنهاد خواندنی: آینده ارز فانتوم چه می‌شود؟

در ادامه‌ فرآیند مقایسه فانتوم و اتریوم، نوبت به وزیر پادشاهی رمزارزها یعنی اتریوم می‌رسد.

اتریوم؛ وزیر لایق پادشاه

اگر بیت‌کوین را پادشاه دنیای رمزارزها بدانیم، قطعا اتریوم وزیری بسیار لایق و کاردان برای این پادشاه است، که از میان سختی‌های روزگار گذشته و به اصطلاح عوام “به راستی گرگ بالان‌دیده است”. اتریوم که از آغازین روزهای تولد کریپتوکارنسی پا به عرصه گذاشت، نقشی غیرقابل انکار در پیشرفت و آینده‌ این دنیای بی‌پایان همواره روبه‌رشد دارد.

تاریخچه‌ اتریوم

ایده‌ ساخت اتریوم در سال ۲۰۱۳ توسط یک برنامه‌نویس روس‌تبار به اسم ویتالیک بوترین مطرح و به کمک دوستانش گوین وود، چارلز هاسکینسون، آنثونی دی‌لوریو و ژوزف لوبین آغاز شد. در سال ۲۰۱۴ با جذب سرمایه‌گذار، این پروژه رسما شروع به کار کرد و در ۳۰ جولای ۲۰۱۵ به جهانیان معرفی شد.

ویتالیک با مطرح کردن ایده‌ اتریوم در یک کنفرانس بلاک‌چین در سال ۲۰۱۴ توانست با فروش اولیه‌ توکن‌های اتریوم حدود ۱۸ میلیون دلار سرمایه جمع کرده و کار خود را آغاز کند.

اتریوم بعد از بیت کوین، مهم‌ترین ارز دیجیتال دنیای رمزارزها است.
ویتالیک بوترین در سال ۲۰۱۴ پایه‌های شبکه اتریوم را بنا کرد.

اصول عملکرد و ویژگی‌های برتر اتریوم

در مورد نقاط قوت و ضعف اتریوم می‌توان هزاران کلمه نوشت، ولی اگر بخواهیم خلاصه بگوییم نقاط قوت آن عبارتند از:

  1. امنیت بسیار بالا: با حذف واسطه‌ها و ایجاد فضایی غیرمتمرکز، امکان کلاهبرداری و به سرقت رفتن دارایی‌ها در شبکه‌ی اتریوم بسیار پایین است.
  2. شبکه‌ی ‌بسیار بزرگ و باسابقه: فعالان بازار کریپتوکارنسی می‌دانند که اگر حجم بازار و سابقه‌ی یک توکن طوری باشد که بتوان به آن اعتماد کرد، این خود یک قابلیت بی‌همتاست، و این صفت بی‌شک برازنده‌ی اتریومی است که سال‌ها رشد و گسترش هدفمند و مثبت را تجربه کرده، و اصیل و قابل اعتماد است.
  3. کاربردهای متنوع: اتریوم نه تنها یک دارایی دیجیتال است، بلکه می‌تواند برای جابه‌جایی‌های مالی، اجرا کردن قراردادهای هوشمند، و نگهداری داده، به کار رود.
  4. به‌روزرسانی دائم: تیمی از بهترین و باتجربه‌ترین برنامه‌نویسان همواره در حال به‌روزرسانی و بهبود عملکرد شبکه‌ی اتریوم هستند و به خاطر مشهور و محبوب بودن اتریوم، هر روز به تعداد و تجربه‌ی این افراد اضافه می‌شود.
  5. دوری جستن از واسطه‌گری: سیستم هوشمند و غیرمتمرکز اتریوم باعث حذف سوم‌شخص‌ها (واسطه‌ها)یی مانند وکلا یا بانک‌ها شده و کاربران می‌توانند از هرجای دنیا از قابلیت‌های آن بدون واسطه بهره ببرند.

پیشنهاد خواندنی: اتریوم کلاسیک چیست؟

ولی هیچ‌کس و هیچ‌چیز تنها سرشار از خوبی‌ها نیست و حتما ضعف‌ها و نواقصی نیز دارد. از میان ضعف‌های اتریوم می‌توان این موارد را نام برد:

  1. افزایش روزافزون هزینه‌ مبادلات: با رشد روزافزون کاربران شبکه‌ اتریوم و افزایش ترافیک تراکنش‌ها، هزینه‌ هر تراکنش که در اصطلاح حرفه‌ای به آن gas fee می‌گویند، به‌طور روزافزونی در حال افزایش است.
  2. دچار تورم کریپتویی شدن: از آن‌جایی که به طور متوسط هر ساله حدود ۱۸ میلیون عدد اتریوم وارد بازار می‌شود، و این توکن مانند بیت‌کوین دارای حد و مرز و مقداری مشخص نیست، همان بلایی که چاپ پول بی‌پشتوانه بر سر اقتصاد کشورها می‌آورد را ممکن است توکن‌هایی مانند اتریوم بر سر بازار کریپتوکارنسی بیاورند، یعنی تورم.
  3. زبان سخت برنامه‌نویسی آن برای برنامه‌نویسان این حوزه: زبان برنامه‌نویسی مخصوص شبکه‌ اتریوم به نسبت زبانی سخت به حساب می‌آید و برنامه‌نویسان با اکراه به سراغ آن می‌روند و این نقطه ضعفی بزرگ بوده و مستلزم بهبود هرچه زودتر است.
زبان برنامه‌نویسی شبکه اتریوم بسیار سخت است.
توسعه برنامه‌های کاربردی در شبکه اتریوم به دلیل سختی زبان برنامه‌نویسی آن، سخت است.

کاربردها و اکوسیستم اتریوم

اتریوم در واقع یک شبکه‌ غیرمتمرکز، منبع‌باز، و بدون واسطه (P2P) است که بر پایه‌ بلاک‌چین تعریف شده. از سال ۲۰۱۵ اتریوم تبدیل به مهم‌ترین شبکه برای گسترش قراردادهای هوشمند و اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز شده است.

در واقع تا سال ۲۰۲۴ با این مزایا، شبکه‌ اتریوم محل به وجود آمدن و استقرار ۴۰۰۰ اپلیکیشن غیرمتمرکز، بیش از ۵۳ میلیون قرارداد هوشمند و ۹۶ میلیون حساب منحصربه‌فرد (که حداقل ۱ اتریوم را در خود ذخیره دارند) است.

اکوسیستم اتریوم در واقع شامل این موارد است:

  1. توکن ETH: توکن متعلق به شبکه‌ی اتریوم، که نه تنها خود به عنوان یک دارایی به حساب می‌آید، بلکه می‌توان از آن برای پرداخت هزینه‌ انتقال (gas fee)، استیکینگ و … نیز بهره جست.
  2. قراردادهای هوشمند: قراردادهای هوشمند که بر روی شبکه‌ اتریوم و شبکه‌های دیگر مبتنی بر بلاک‌چین مانند آن قابل اجرا هستند، در واقع قراردادهایی هستند که به محض احراز شرایط مطروحه در مفادشان، خود به خود به مرحله‌ اجرایی شدن می‌رسند.
  3. اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز (Dapps): به لطف غیرمتمرکز بودن شبکه‌های شبیه اتریوم، قراردادهای هوشمند و دیگر خواص بلاک‌چین، اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز از بررسی‌ها و اعمال نظرهای دولت‌ها و سیستم‌های نظارتی بین‌المللی آزاد هستند.
  4. ماشین مجازی اتریوم (EVM): که تمامی نقاط و خطوط انتقال داده در شبکه‌ی اتریوم را تحت سیستم بلاک‌چین، به بهترین شکل ممکنه، مدیریت می‌کند.

پیشنهاد خواندنی: چگونه کارمزد شبکه اتریوم را کم کنیم؟

مقایسه فانتوم و اتریوم در یک نگاه

در ادامه سعی کردیم تمامی پارامترهای مدنظر علاقمندان به بازار کریپتوکارنسی در جهت مقایسه فانتوم و اتریوم را در قالب یک جدول نمایش دهیم:

اتریوم (ETH)فانتوم (FTM)
تاریخ آغاز به کاردسامبر ۲۰۱۹جولای ۲۰۱۵
بنیانگذاراندکتر آنگ بیونگ یکویتالیک بوترین و گوین وود
تکنولوژیEthereum Virtual Machine (EVM)Directed Acyclic Graph (DAG)
مارکت کپحدود ۴۸۵ میلیون دلارحدود ۲.۳ میلیارد دلار
تعداد توکن‌های در گردش۱۲۰.۱ میلیون عدد۳.۱۷۵ میلیارد عدد
امنیتدر حال حاضر از الگوریتم اثبات کار (PoW) استفاده می‌کند، اما به زودی به اثبات سهام (PoS) تغییر می‌کند.در حال حاضر از الگوریتم اثبات سهام (PoS) با Byzantine Fault Tolerance (BFT) استفاده می‌کند.
سرعت تراکنشسرعت تایید تراکنش معمولا بین ۱۵ تا ۳۰ ثانیه است.سرعت تایید تراکنش معمولا بین ۱ تا ۲ ثانیه است.
هزینه تراکنشدر شبکه اتریوم معمولا هزینه تراکنش متغیر است و بستگی به بار شبکه دارد.در شبکه فانتوم هزینه تراکنش ثابت، بسیار پایین و معمولا کمتر از ۰.۰۰۱ دلار است.
مقیاس‌پذیریمقیاس‌پذیری به دلیل ویژگی‌های ذاتی استخراج اتریوم، دچار چالشی است که تولید بلوک را بین ۷ تا ۱۵ تراکنش در ثانیه محدود می‌کند.فانتوم به خاطر استفاده از DAG به جای سیستم بلوکی، بسیار مقیاس‎‌پذیر، غیرمتمرکز و منبع‌باز بوده و از قابلیت مقیاس‌پذیری فوق‌العاده‌ای برخوردار است.
متوسط تعداد تراکنش‌ها در ثانیه۱۵ الی ۳۰ تراکنش در ثانیه۳۰۰۰ تراکنش در ثانیه
زبان‌های برنامه‌نویسی پشتیبانی‌شدهاتریوم از Solidity و Vyper پشتیبانی می‌کند.فانتوم از Vyper، Solidity و Rust پشتیبانی می‌کند.
مقایسه فانتوم و اتریوم در یک نگاه

موارد مطرح شده در جدول بالا تنها مشتی نمونه‌ خروار در فرآیند مقایسه فانتوم و اتریوم است و هیچگاه لزوم جستجوی بیشتر در فضای مجازی و مطالعه در این زمینه را از بین نمی‌برد.

ستاره‌ای جدید در حال ظهور

فانتوم پتانسیل تبدیل شدن به یک ستاره‌ جدید در حال ظهور در دنیای رمزارزها را دارد. اگر همچنان با همکاری‌های هوشمند و نوآوری‌های تکنولوژیکی که دارد خود را از دیگر رقبا متمایز کند، می‌تواند به یک بازیگر اصلی تبدیل شود. در حالی که  فانتوم خدمات بسیار مشابهی را به کاربران خود ارائه می‌دهد، از فناوری منحصر‌به‌فردی برای کارآمدتر کردن فرآیندهایش استفاده می‌کند.

با این حال، اتریوم که از سال ۲۰۲۲ در تلاش است تا ساختار خود را به الگوریتم اثبات کار (PoW) تبدیل و مشکلات تاریخی خود را جبران کند، با این سوئیچ می‌تواند با توجه به حجم بازار بسیار بالاتر فانتوم، آن را مجددا به یک قدرت بلامنازع تبدیل کند و در مقایسه فانتوم و اتریوم پیروز گردد. باید صبر کرد و دید.

سوالات متداول

رقبای اصلی فانتوم کدامند؟

ConsenSys، Portto و XDEFI رقبای اصلی فانتوم هستند. ConsenSys که در میان این رقبا از همه شاخص‌تر است در واقع یک شرکت نرم‌افزاری مبتنی بر سیستم بلاک‌چین اتریوم بوده و روز به روز در حال رشد است.

آیا فانتوم جای اتریوم را می‌گیرد؟

برای این اتفاق، باید ابتدا سلیقه و اکثریت بازار به سمت تغییر نگرش از بازار بلاک‌چین سنتی‌تر به مدرن‌تر بچرخد، که این خود مستلزم زمانی نه چندان کوتاه است.

منابع: Startup | Finotips | Securities