فانتوم یک شبکه بلاک‌چین لایه یک و رقیب اتریوم در دنیای ارز دیجیتال است که امکان استیک توکن را به شما می‌دهد. استیکینگ فانتوم یکی از روش‌های کسب درآمد غیرفعال از این ارز دیجیتال بدون نیاز به خرید و فروش فانتوم آن است. 

استیکینگ فانتوم به سه روش قابل اجراست که از نظر قفل سرمایه و میزان بازدهی با هم تفاوت دارند. در این مطلب نحوه استیک کردن فانتوم در کیف پول و صرافی‌های معتبر را به صورت کامل توضیح خواهیم داد.

ارز فانتوم چیست؟

بلاکچین فانتوم (Fantom) یک شبکه سریع، ایمن و مقیاس‌پذیر است که برای توسعه و اجرای برنامه‌های غیرمتمرکز (DApps) ساخته شده است. سازوکار فانتوم بر پایه الگوریتم اجماع لاکسیس (Lachesis) ساخته شده که از ساختار گراف غیرچرخه‌ای جهت‌مند (DAG) برای پردازش همزمان تراکنش‌ها استفاده می‌کند. 

این مکانیسم سرعت تراکنش و توان عملیاتی را در مقایسه با بلاک‌چین‌های سنتی مثل اتریوم چندین پله ارتقا داده و به همین خاطر فانتوم را قاتل اتریوم می‌دانند. چشم‌انداز شبکه Fantom ایجاد یک شبکه غیرمتمرکز برای نسل جدید برنامه‌های غیرمتمرکز است که چالش‌های مقیاس‌پذیری و توان عملیاتی فعلی را نداشته باشند. 

توکن بومی شبکه فانتوم FTM است و برای معامله، استیکینگ، تفویض اختیار، پرداخت هزینه تراکنش و نظرسنجی حاکمیتی در شبکه استفاده می‌شود. برای آشنایی بیشتر با ارز دیجیتال فانتوم،

استیکینگ فانتوم چیست؟

شبکه بلاک‌چین فانتوم مثل اتریوم از روش اثبات سهام (PoS) برای تامین امنیت شبکه و ضرب توکن‌های جدید استفاده می‌کند. در این روش به جای ماینینگ، با سخت‌افزارهای گران‌قیمت و صرف انرژی زیاد، کاربر دارایی‌های خود را برای مدت معینی در شبکه قفل می‌کند. اعتبارسنج‌ها با استفاده از دارایی کاربر صحت تراکنش‌ها را تایید می‌کنند. 

سرمایه‌گذاران با به سپرده‌ کردن توکن FTM، به طور فعال در تامین امنیت شبکه شرکت کرده و در ازای آن سود سپرده‌گذاری را در قالب توکن FTM به دست می‌آورند. نحوه استیک کردن ارز فانتوم شامل چندین روش مختلف است که در ساده‌ترین حالت، کاربر هر زمان که بخواهد می‌تواند توکن‌ها را فروخته یا برداشت کند. در ادامه شیوه استیک رمز ارز فانتوم را توضیح خواهیم داد.

سرمایه گذاران توکن FTM با کمک به تامین امنیت شبکه، کسب سود می‌کنند.
استیکینگ فانتوم به تامین امنیت شبکه فانتوم کمک می‌کند.

انواع استیکینگ فانتوم

محافظت از شبکه فانتوم در برابر سرقت، جعل هویت و حملات مخرب Sybil بر عهده اعتبارسنج‌ها قرار دارد. برای تبدیل به اعتبارسنج در شبکه فانتوم باید دستکم ۵۰۰ هزار توکن داشته باشید اما چون اکثر کاربران چنین دارایی را در اختیار ندارند، توکن‌های خود را به اعتبارسنج‌ها واگذار کرده و بخشی از سود استیکینگ را به‌عنوان کارمزد دریافت می‌کنند. 

پیشنهاد خواندنی: تحلیل ارز فانتوم به ما چه می‌گوید؟

استیک کردن فانتوم به سه روش قابل اجراست:

  1. استیک امانی (Custodial staking): ساده‌ترین روش استیک دارایی است و سرمایه‌گذاران می‌توانند FTM را در یک صرافی متمرکز (CEX) مانند Binance یا Coinbase استیک کرده و پاداش حدود یک درصدی دریافت کنند. در این روش توکن‌ها آزاد بوده و کاربر هر لحظه می‌تواند آنها را خرج کرده یا انتقال دهد.
  2. استیک سیال (Fluid staking): در این روش سرمایه‌گذاران توکن FTM خود را در بازه زمانی بین دو هفته تا یک سال برای بازدهی بیشتر قفل کنند. پاداش دریافتی با توجه به دوره زمانی متفاوت است و هر چه توکن‌های FTM مدت بیشتری استیک شوند، نرخ پاداش بالاتر خواهد بود.
  3. لیکویید استیک (Liquid staking): یکی از محبوب‌ترین روش‌های استیک دارایی است که در آن توکن اصلی را استیک کرده و در مقابل یک توکن جدید دریافت می‌کنید که خود آن هم قابل استیک در پلفترم‌های دیگر است. بدین ترتیب با یک تیر دو نشان می‌زنید. در شبکه فانتوم سرمایه‌گذاران در ازای استیک FTM توکن‌های sFTM را دریافت خواهند کرد. این توکن‌ها را می‌توان در استخراج نقدینگی، فارمینگ و موارد دیگر سرمایه‌گذاری کرده و پاداش مجدد دریافت کرد.

مراحل استیک فانتوم چیست؟

برای استیک فانتوم و هر از دیجیتال دیگری، نخستین قدم خرید توکن است. برای خرید توکن می‌توانید از صرافی‌های ارز دیجیتال معتبر استفاده می‌کنید و پیشنهاد ما صرافی ارز دیجیتال رمزینکس است که امکان خرید آنی فانتوم با کارت‌‌های بانکی شتاب را با کمترین کارمزد به شما می‌دهد. 

پس از خرید ارز دیجیتال فانتوم نوبت به انتقال توکن‌ها به کیف پول می‌رسد. فانتوم ولت‌های امانی و غیرامانی مختلفی نظیر fWallet، متامسک، کوین‌بیس ولت، تراست ولت و اکسودوس دارد که می‌توانید از بین آنها یک گزینه را انتخاب کنید. 

توصیه می‌کنیم از کیف پول fWallet استفاده کنید که ولت بومی شبکه فانتوم است. اگر قصد استفاده از ولت متامسک را دارید، باید به‌صورت دستی شبکه فانتوم را به ولت اضافه کنید. برای این کار لازم است مراحل زیر را طی کنید:

  • کیف پول متامسک را باز کنید.
  • در قسمت بالا روی کلید شبکه کلیک کرده و اطلاعات زیر را وارد کنید:

پس از اضافه شدن شبکه و انتقال توکن به ولت، می‌توانید دارایی خود را به یکی از روش‌هایی که در ادامه توضیح خواهیم داد، استیک و سپرده‌گذاری کنید. 

پیشنهاد خواندنی: کیف پول فانتوم؛ یک راهنمای جامع و کاربردی از ولت فانتوم

استیک روی بلاک‌چین فانتوم

برای استیک روی بلاکچین فانتوم می‌توانید از کیف‌پول‌های متامسک و تراست‌ولت استفاده کنید. اما ولت بومی شبکه به نام fWallet قابلیت‌های بیشتر و سازگاری بهتری با فانتوم دارد. این ولت به کاربران امکان مدیریت توکن‌ها، سپرده‌گذاری و دسترسی برنامه‌های بلاک‌چین را می‌دهد.

نصب و شارژ کیف پول fWallet

کیف پول fWallet به‌صورت وب اپلیکیشن در سایت فانتوم ارائه‌شده و با سیستم‌عامل‌های ویندوز، مک، لینوکس، اندروید و iOS سازگاری دارد. برای نصب و استفاده از کیف پول بومی فانتوم مراحل زیر را طی کنید:

  1. به صفحه ولت با آدرس https://pwawallet.fantom.network وارد شوید.
کیف پول fWallet به‌صورت وب اپلیکیشن در سایت فانتوم ارائه‌شده
ولت بومی شبکه به نام fWallet قابلیت‌های بیشتر و سازگاری بهتری با فانتوم دارد.
  1. روی گزینه Create wallet کلیک کرده و یک رمز عبور قوی وارد کنید
  2. تیک موافقت با قوانین را علامت زده و روی Download keystore کلیک کنید
  3. یک عبارت ۲۴ حرفی نمایش داده می‌شود که کلید بازیابی کیف پول شماست. این عبارت را در جایی مطمئن یادداشت کرده و در اختیار کسی قرار ندهید. 
  4. روی گزینه I wrote down my recovery key کلیک کرده و عبارت ۲۴ حرفی را وارد کنید تا کیف ساخته شود.

پس از ساخت کیف پول توکن‌های FTM خریداری شده از صرافی را به کیف پول منتقل کنید. فراموش نکنید که برای انتقال تنها باید از شبکه اتریوم یا BSC استفاده کنید. 

پیشنهاد خواندنی: آموزش نحوه انتقال فانتوم به تراست ولت در کوتاهترین زمان

روش استیک فانتوم در ولت

برای استیک فانتوم پس از شارژ کیف پول باید یک اعتبارسنج را انتخاب کنید. مراحل انجام این مرحله به ترتیب زیر است:

  1. صفحه استیکینگ فانتوم با آدرس https://fantom.foundation/staking را باز کنید. 
  2. روی گزینه Stake with Wallet کلیک کنید.
  3. بین ولت‌های نمایش داده شده گزینه مورد نظر خود را انتخاب کنید. 
  4. در ولت اجازه دسترسی فانتوم به کیف پول را تایید کنید. 
  5. در صفحه بعد باید اجازه تغییر شبکه پیش‌فرض به فانتوم را تایید کنید. 
  6. وارد صفحه اصلی استیکینگ فانتوم می‌شوید. از بخش Add Delegation یک اعتبارسنج انتخاب کنید.
انتخاب اعتبارسنج برای استیک فانتوم
انتخاب اعتبارسنج برای استیک فانتوم
  1. تعداد توکن‌های مورد نظر برای استیکینگ را وارد کرده و Continue را بزنید. 
انتخاب تعداد توکن فانتوم برای استیک
انتخاب تعداد توکن فانتوم برای استیک
  1. بازه زمانی مورد نظر خود برای قفل‌شدن توکن‌ها را انتخاب و تایید کنید.
  2. برای تایید نهایی تراکنش رمز عبور کیف را وارد کنید. 

اکنون توکن‌‌های فانتوم شما استیک‌شده و سود سالانه ۶ درصدی دریافت خواهید کرد. فراموش نکنید که سود استیک به صورت خودکار به کیف شما واریز نشده و باید به‌صورت دستی درخواست دریافت آن را ثبت کنید. مراحل این کار در کیف پول fWallet به این ترتیب است:

  1. در تب استیکینگ روی گزینه Claim Rewards کلیک کنید.
  2. رمز عبور را وارد کرده و مجدد گزینه Claim Rewards را بزنید. اگر بیش از ۲۰۰ پاداش معلق دارید، باید این پروسه را تا دریافت تمام پاداش‌ها تکرار کنید. 

در صفحه استیک سایت فانتوم نرخ پاداش فعلی، تعداد اعتبارسنج‌ها، تعداد کیف پول‌های منحصربه‌فرد و نرخ استیک شبکه را مشاهده می‌کنید. 

پیشنهاد خواندنی: مقایسه فانتوم و اتریوم؛ گرگ بالان‌دیده و جوان جویای نام

خارج کردن فانتوم از استیک

برای انتقال توکن‌‌های قفل شده یا فروش آنها باید فانتوم را از حالت استیک خارج کنید. بدین منظور مراحل زیر را دنبال کنید:

  1. در صفحه استیک روی گزینه Staking کلیک کنید. 
  2. در تب استیک گزینه Undelegate را انتخاب کنید. 
خارج کردن توکن‌های FTM از استیک
خارج کردن توکن‌های FTM از استیک
  1. تعداد توکن‌های مورد نظر را وارد کرده و روی Ok, undelegate بزنید. تعداد توکن‌ها را به‌صورت دلخواه بین یک واحد تا کل موجودی انتخاب کنید. 
  2. رمز عبور را وارد کرده و روی Undelegate کلیک کنید. 

خارج شدن کامل دارایی شما از استیک حدود ۷ روز زمان خواهد برد. 

مراحل اجرای گره کامل فانتوم

اعتبار‌سنج‌ها گره‌های کامل را اجرا کرده و بخش مهمی از شبکه فانتوم هستند. این گروه با اجرای یک گره کامل، در تقویت امنیت شبکه و تولید بلوک‌های جدید مشارکت می‌کنند. بیشترین سود از استیک فانتوم نصیب این افراد می‌شود اما برای اجرای گره فانتوم باید برخی الزامات و مهارت‌های فنی را داشته باشید که شامل موارد زیر شده و هزینه زیادی دارد:

  • حداقل توکن مورد نیاز: ۵۰۰ هزار FTM
  • حداکثر اندازه اعتبارسنج: ۱۵ برابر استیک خود
  • حداقل سخت افزار مورد نیاز: سرور AWS EC2 m5.xlarge با پردازنده چهار هسته‌ای vCPU و فرکانس ۳.۱ گیگاهرتز، دستکم ۴.۵ ترابایت فضای ذخیره‌سازی Amazon EBS General Purpose SSD یا معادل آن
  • پاداش: ۱۵ درصد پاداش سالانه استیک به علاوه ۱۵ درصد کمیسیون از پاداش نمایندگی. نرخ دقیق پاداش سالانه بر اساس درصد سهام متفاوت است. 

مراحل اجرای گره کامل

  1. کاربران می‌توانند یک گره را روی سخت افزار خود اجرا کرده یا از خدمات یک ارائه‌دهنده ابری بهره ببرند. استفاده از Amazon AWS به عنوان یکی از ارایه‌دهندگان معتبر خدمات ابری توصیه می‌شود.
  2. ابزارهای زیرساختی مورد نیاز شامل Go و سپس Opera را نصب کنید.
  3. گره اعتبارسنجی فانتوم خود را روی زنجیره ثبت کنید. برای انجام این کار، کاربران باید یک کیف پول اعتبارسنجی ایجاد کنند که به هویت اعتبارسنج در شبکه تبدیل می‌شود و برای احراز هویت، امضای پیام‌ها و غیره لازم است.
  4. برای اجرای گره باید گره خود را در حالت اعتبارسنجی مجدد راه‌اندازی کرده و سپس Opera را با تایپ “Exit” ببندید. سپس دستور زیر را تایپ کنید:

(validator)$ nohup ./opera –genesis $NETWORK –nousb –validator.id ID –validator.pubkey 0xPubkey –validator.password /path/to/password &

برای اطلاع از جزییات فنی و دستورالعمل کامل‌ به راهنمای سایت فانتوم مراجعه کنید.

پیشنهاد خواندنی: آینده ارز فانتوم چه می‌شود؟

نحوه استیکینگ فانتوم روی لجر

استیکینگ فانتوم در کیف پول سخت‌افزاری لجر مانند سایر معاملات با امضای قرارداد هوشمند انجام می‌شود. کافی است از طریق امضای برنامه Fantom FTM Ledger Nano S ولت لجر را به Fantom fWallet وصل کنید. سپس منوی استیک را حساب خود انتخاب کنید.

شیوه استیک رمز ارز فانتوم در کوین‌بیس

کوین‌بیس کاربران ایرانی را تحریم کرده اما اگر موفق به استفاده از آن شده‌اید، از سال ۲۰۲۱ امکان استیک در آن وجود دارد. کاربران کیف پول کوین‌بیس می‌توانند به شبکه فانتوم دسترسی داشته و از برنامه‌های غیرمتمرکز آن استفاده کنند. با اتصال حساب Coinbase Wallet خود به fWallet انجام امور دیفای از جمله استیک توکن‌ها میسر شده است. 

استیک فانتوم در بایننس

بایننس بزرگترین صرافی ارز دیجیتال در دنیاست اما دسترسی کاربران ایرانی را به واسطه تحریم محدود کرده است. اگر در این صرافی با پاسپورت کشور دیگری احراز هویت کرده و بدون مشکل با آن کار می‌کنید، توکن FTM را در بازه‌‌های زمانی ۳۰، ۶۰ یا ۱۲۰ روزه استیک کنید. نرخ سود سالانه استیک در بازه‌های زمانی بالاتر به ۱۴ درصد هم می‌رسد که قابل توجه است. 

آیا استیک فانتوم امن و بدون خطر است؟

استیکینگ FTM در پلتفرم‌های معتبر مثل بلاک‌چین بومی و صرافی‌های شناخته شده ایمن است؛ چون اعتبارسنج نمی‌تواند به توکن‌های شما دسترسی داشته باشد. مهمترین مورد این است که عبارت بازیابی یا کلید خصوصی خود را از دست ندهید. با این حال، مانند سایر بلاک‌چین‌های اثبات سهام اگر اعتبارسنجی معتبر نباشد و قصد کلاهبرداری داشته باشد، خطر از دست دادن بخشی از سهام خود را دارید. برای اجتناب از این ریسک  اعتبارسنجی‌هایی را انتخاب کنید که دارای انجمن، وب‌سایت و حساب توییتر فعال هستند.

سود استیک فانتوم چقدر است؟

پاداش دریافتی از استیک FTM به مدل استیک و بازه زمانی آن بستگی دارد. برای مثال سودی که اعتبارسنج‌ها دریافت می‌کنند به مراتب بیشتر از کسانی است که در استیک امانی صرافی مشارکت می‌کنند. 

بسته به طول دوره استیکینگ و نوع آن، میزان سود استیک فانتوم متغیر است.
سود استیک فانتوم از ۵ الی ۱۵ درصد متغیر است.

اگر کوتاه‌ترین دوره زمانی یعنی ۱۴ درصد را انتخاب کنید، پاداش سالانه ۵ درصدی را دریافت می‌کنید و اگر ‌توکن‌ها را برای یک سال قفل کنید، پاداش ۱۵.۳ درصدی در انتظار شماست. 

نکته مهم این‌جاست که استیک فانتوم هرچند تعداد توکن‌‌های شما را افزایش می‌دهد اما لزوما به معنی سود نیست. همان‌طور که اگر شما ریال را در بانک سپرده کنید، پس از یک سال ۲۰ درصد ریال بیشتری دارید؛ اما اگر تورم ۵۰ درصد باشد، ۳۰ درصد هم ضرر کرده‌اید. 

بازار ارز دیجیتال هم سازوکار مشابهی دارد و ممکن است مثل سال ۲۰۲۱ فانتوم حین استیک شدن ارزش دلاری خود را به شدت از دست بدهد. 

سوالات متداول

چرا باید فانتوم را استیک کنم؟

با استینگ فانتوم شما امنیت شبکه را ارتقا داده و در ازای آن سود دریافت می‌کنید. 

آیا توکن‌‌های من حین استیک در خطر است؟

خیر. هیچ‌کس جز شما به توکن‌ها دسترسی نخواهد داشت. تنها باید مطمئن شوید که عبارت بازیابی یا کلید خصوصی خود را گم نکنید.

آیا اعتبارسنج می‌تواند دارایی را به سرقت ببرد؟

خیر. اعتبارسنج به توکن کاربران دسترسی ندارد. با این حال، اگر یک اعتبارسنجی به طور درست عمل نکند، ریسک از بین رفتن دارایی موجود در آن گره وجود دارد.

آیا حین استیک می‌توانم از توکن‌ها استفاده کنم؟

شما نمی‌توانید از توکن‌‌های خود هم‌زمان با استیکینگ استفاده کنید. برای انتقال یا فروش توکن ابتدا باید آنها را از قفل خارج کنید که در برخی موارد ۷ روز طول می‌کشد.

منابع: stakingrewards | cointelegraph